Đồ vật nhà xưa
Chạn bát là gì: cái tủ có lưới trong gian bếp nhà bà ngày xưa
Chạn bát là tủ gỗ hoặc tre úp bát đĩa, cất thức ăn, vách căng lưới mắt cáo chặn ruồi, chân kê bát nước chặn kiến — món đồ quen của bếp Việt trước thời tủ lạnh.
Wiki · quenthuoc.com
Những thứ quen thuộc của người Việt — còn nhớ là còn giữ
Cẩm nang ký ức đời thường của người Việt: đồ vật trong nhà xưa, gian bếp cũ, tiếng rao phố xá, quà vặt và đồ chơi tuổi thơ, trường lớp ngày ấy, nghề xưa, thời bao cấp, giải trí ngày cũ và chuyện trí nhớ, hoài niệm.
Mở app Quen ThuộcChạn bếp nhà bà, tiếng rao đêm — bạn còn nhớ không?›
Danh mục
Bài mới
Đồ vật nhà xưa
Đồ vật nhà xưa
Phích nước Rạng Đông: chiếc bình giữ nhiệt và nếp pha trà nhà Việt
Phích Rạng Đông là bình ruột thuỷ tinh hai lớp chân không, làm ở Hà Nội từ đầu thập niên 1960, giữ nước sôi cả buổi để pha trà — đồ quen của mọi nhà miền Bắc.
Đồ vật nhà xưa
Đèn dầu, đèn bão, đèn Hoa Kỳ: ánh sáng nhà Việt trước khi có điện
Trước khi có điện lưới, nhà Việt thắp đèn dầu lạc, đèn dầu hoả bóng thuỷ tinh (đèn Hoa Kỳ) và đèn bão lồng sắt; lau bóng, cắt bấc là việc mỗi chiều.
Đồ vật nhà xưa
Chum vại, lu nước và giếng khơi: cách người Việt xưa trữ nước
Chum, vại, lu, khạp bằng sành chứa nước mưa, muối dưa, đựng gạo; giếng khơi và bể nước mưa ở Bắc, lu lắng phèn ở miền Tây — hệ thống trữ nước trước thời nước má
Đồ vật nhà xưa
Quạt nan, quạt mo, quạt giấy và quạt tai voi: chống nóng ngày xưa
Người Việt xưa chống nóng bằng quạt mo cau, quạt nan tre, quạt giấy Chàng Sơn, Canh Hoạch, rồi quạt điện cánh to thân sắt mà nhiều nhà gọi là quạt tai voi.
Đồ vật nhà xưa
Giường tre, phản gỗ, chõng tre: chỗ nằm ngồi trong nhà Việt xưa
Giường tre để ngủ, phản gỗ vừa ngủ vừa ngồi ăn tiếp khách, chõng tre đặt ngoài hiên và quán nước, sập gụ của nhà khá giả — ba món đồ mát lưng của người Việt xưa
Đồ vật nhà xưa
Tủ đứng, hòm gỗ, rương và tráp: đồ cất giữ trong nhà Việt xưa
Nhà Việt xưa cất quần áo, giấy tờ, của quý trong hòm gỗ, rương, tráp; nhà khá giả có tủ chè, còn tủ đứng cánh gương là món đồ mơ ước thời bao cấp ở thành phố.
🏺 Đồ vật nhà xưa
Xem cả 10 bài ›
Đồ vật nhà xưa
Chạn bát là gì: cái tủ có lưới trong gian bếp nhà bà ngày xưa
Chạn bát là tủ gỗ hoặc tre úp bát đĩa, cất thức ăn, vách căng lưới mắt cáo chặn ruồi, chân kê bát nước chặn kiến — món đồ quen của bếp Việt trước thời tủ lạnh.
Đồ vật nhà xưa
Phích nước Rạng Đông: chiếc bình giữ nhiệt và nếp pha trà nhà Việt
Phích Rạng Đông là bình ruột thuỷ tinh hai lớp chân không, làm ở Hà Nội từ đầu thập niên 1960, giữ nước sôi cả buổi để pha trà — đồ quen của mọi nhà miền Bắc.
Đồ vật nhà xưa
Đèn dầu, đèn bão, đèn Hoa Kỳ: ánh sáng nhà Việt trước khi có điện
Trước khi có điện lưới, nhà Việt thắp đèn dầu lạc, đèn dầu hoả bóng thuỷ tinh (đèn Hoa Kỳ) và đèn bão lồng sắt; lau bóng, cắt bấc là việc mỗi chiều.
🍲 Gian bếp ngày cũ
Xem cả 10 bài ›
Gian bếp ngày cũ
Bếp củi, bếp rơm và ba ông đầu rau trong gian bếp Việt xưa
Bếp xưa chỉ là ba ông đầu rau bằng đất kê nồi, đun rơm rạ, củi, trấu. Từ đó có tích Táo quân Trọng Cao, Thị Nhi, Phạm Lang và tục cúng ông Táo 23 tháng Chạp.
Gian bếp ngày cũ
Bếp than tổ ong: một thời khói phố Hà Nội và mối nguy khí CO
Bếp than tổ ong đốt viên than cám ép nhiều lỗ, rẻ và cháy lâu, phổ biến ở Hà Nội từ thập niên 1980; đi kèm khói ô nhiễm và nguy cơ ngộ độc khí CO trong phòng kí
Gian bếp ngày cũ
Nồi đất, niêu đất và cá kho làng Vũ Đại: vì sao kho niêu ngon hơn
Nồi đất, niêu đất dẫn nhiệt chậm, tỏa đều, giữ nóng lâu nên kho cá, kho thịt ít cháy đáy và thấm; cá kho Vũ Đại kho niêu bằng củi 12–16 tiếng tới mềm xương.
📣 Tiếng rao & âm thanh phố
Xem cả 10 bài ›
Tiếng rao & âm thanh phố
Tiếng rao đêm Hà Nội: bánh mì nóng giòn, bánh giò, xôi và lạc rang
Tiếng rao đêm Hà Nội là câu rao ngắn kéo dài chữ cuối của người bán bánh mì, bánh giò, xôi, lạc rang đi qua ngõ phố sau chín giờ tối — âm thanh của những đêm ôn
Tiếng rao & âm thanh phố
Tiếng rao Sài Gòn và miền Nam: chè, bánh bò, tàu hũ và chữ hông
Tiếng rao Sài Gòn ngân dài, kể đủ món, hay kết bằng chữ hông: chè đậu trắng, bánh bò, tàu hũ, bánh bao, hột vịt lộn; miền Tây có ghe hàng và cây bẹo chợ nổi.
Tiếng rao & âm thanh phố
Hủ tiếu gõ là gì: tiếng lốc cốc trong hẻm Sài Gòn và món ăn khuya
Hủ tiếu gõ là hủ tiếu bán rong ở Sài Gòn, người chạy hẻm gõ hai thanh tre lốc cốc nhận đơn rồi bưng tô tới tận nhà; món ăn khuya rẻ, ít thịt, gốc người Hoa.
🍬 Quà vặt tuổi thơ
Xem cả 10 bài ›
Quà vặt tuổi thơ
Kẹo kéo, kẹo mạch nha, kẹo lạc: ba món kẹo dân dã của tuổi thơ Việt
Kẹo kéo là mạch nha kéo tới trắng ngà cuộn lạc rang; kẹo mạch nha múc bằng que tre, nổi tiếng mạch nha Thi Phổ; kẹo lạc, kẹo cu đơ Hà Tĩnh từ mật mía và lạc.
Quà vặt tuổi thơ
Kem que, kem mút và kem Tràng Tiền: món giải nhiệt mùa hè ngày xưa
Kem que xưa làm từ nước đường, đậu xanh, sữa, cốm đổ khuôn cắm que tre; kem Tràng Tiền ở Hà Nội từ cuối thập niên 1950, kem mút túi nilon là kem rẻ nhất của trẻ
Quà vặt tuổi thơ
Bỏng nổ ống: tiếng nổ bùm ở sân đình và bỏng gạo, bỏng ngô tuổi thơ
Bỏng nổ ống là gạo, ngô cho vào ống gang kín quay trên lửa than, mở nắp đột ngột cho hạt nở bung kèm tiếng nổ lớn; người nổ bỏng dạo từng đi khắp làng quê.
🪁 Đồ chơi tuổi thơ
Xem cả 10 bài ›
Đồ chơi tuổi thơ
Tò he là gì: đồ chơi nặn bột màu của làng Xuân La và cách nặn tại nhà
Tò he là đồ chơi nặn từ bột gạo nếp hấp chín nhuộm màu gấc, nghệ, lá riềng, gắn que tre; nổi tiếng ở làng Xuân La, Phú Xuyên, Hà Nội, tò he xưa còn ăn được.
Đồ chơi tuổi thơ
Thả diều: cách làm diều giấy, diều sáo và mùa diều đẹp nhất
Diều giấy tự làm bằng nan tre, giấy vở, cơm nguội dán là đồ chơi trẻ con; diều sáo gắn bộ sáo tre kêu vi vu là thú chơi người lớn ở Bá Dương Nội và đồng bằng Bắ
Đồ chơi tuổi thơ
Chong chóng giấy, chong chóng lá dừa và chong chóng tre bay lên trời
Chong chóng giấy gập từ tờ giấy vuông cắt bốn góc ghim vào que, chong chóng lá dừa miền Nam, chong chóng tre xoe tay bay vút — đồ chơi quay theo gió dễ làm nhất
🎒 Trường lớp ngày ấy
Xem cả 10 bài ›
Trường lớp ngày ấy
Bút mực, mực tím và nét chữ ô ly: học viết của học trò Việt ngày xưa
Học trò xưa tập viết bằng bút chấm mực ngòi sắt, rồi bút máy Hồng Hà, Kim Tinh, mực tím pha từ viên phẩm, nắn nót nét thanh nét đậm trên vở ô ly.
Trường lớp ngày ấy
Vở ô ly, giấy pơ-luya và bọc vở bằng giấy báo: đầu năm học ngày xưa
Vở ô ly chia ô li giúp trẻ tập viết đúng mẫu; thời thiếu thốn vở làm từ giấy tái chế xám vàng, học trò bọc vở bằng giấy báo, giấy xi măng, dán nhãn vở mỗi đầu n
Trường lớp ngày ấy
Bảng con, phấn trắng và giẻ lau: đồ nghề đầu tiên của học trò tiểu học
Bảng con đen nhỏ để tập viết bằng phấn, giơ bảng cho cô kiểm tra rồi lau giẻ viết tiếp; bảng đá là tổ tiên của nó, phấn thạch cao và bụi phấn thành hình ảnh thầ
🧺 Nghề xưa phố chợ
Xem cả 10 bài ›
Nghề xưa phố chợ
Thợ sửa xe đạp vỉa hè: bơm vá, nắn vành và chiếc lốp treo cây
Thời xe đạp, góc phố nào cũng có thợ vá xe với bơm tay, chậu nước tìm lỗ thủng, keo vá và chiếc lốp cũ treo cây làm biển hiệu; nay nghề chuyển sang xe máy.
Nghề xưa phố chợ
Cắt tóc vỉa hè: chiếc gương treo cây, tông-đơ tay và kiểu đầu cua
Tiệm cắt tóc vỉa hè chỉ có ghế, gương treo thân cây, tông-đơ tay, kéo, dao cạo; cắt nhanh, giá rẻ, kèm cạo râu, ráy tai, chuyện phố — vẫn còn ở nhiều phố cũ Hà
Nghề xưa phố chợ
Hàng xén là gì: gánh hàng lặt vặt, tiệm tạp hoá đầu ngõ và chạp phô
Hàng xén bán lẻ kim chỉ, xà phòng, diêm, dầu hoả, kẹo bánh; từ gánh chợ phiên thành tiệm tạp hoá đầu ngõ cho ghi sổ, ở miền Nam là tiệm chạp phô của người Hoa.
🎫 Đời sống thời bao cấp
Xem cả 10 bài ›
Đời sống thời bao cấp
Tem phiếu là gì: đời sống thời bao cấp qua tem gạo, tem thịt, phiếu vải
Tem phiếu là phiếu phát theo tiêu chuẩn để mua gạo, thịt, đường, vải, chất đốt ở cửa hàng mậu dịch giá thấp thời bao cấp, bỏ dần cuối thập niên 1980.
Đời sống thời bao cấp
Sổ gạo và cửa hàng lương thực: đi đong gạo, mì sợi và hạt bo bo
Sổ gạo ghi định mức lương thực từng người trong hộ, mua ở cửa hàng lương thực khu vực; phần định mức thường quy đổi sang mì sợi, bột mì, khoai sắn, hạt bo bo kh
Đời sống thời bao cấp
Xếp hàng thời bao cấp và viên gạch giữ chỗ trước cửa hàng mậu dịch
Thời bao cấp hàng về theo đợt, ai đến trước mua trước, nên người dân xếp hàng từ tờ mờ sáng, đặt viên gạch, chiếc nón, cái rổ giữ chỗ — biểu tượng một thời.
📻 Giải trí ngày cũ
Xem cả 10 bài ›
Giải trí ngày cũ
Đài radio ngày xưa: giờ nghe đài cả xóm và đọc truyện đêm khuya
Trước khi có tivi, chiếc đài là nguồn tin tức, ca nhạc, kể chuyện của gia đình Việt; Đài Tiếng nói Việt Nam phát từ 7/9/1945, đài bán dẫn chạy pin theo người ra
Giải trí ngày cũ
Tivi đen trắng ngày xưa: xem tivi nhờ cả xóm, ăng-ten cột tre và nhiễu muỗi
Đài Truyền hình Việt Nam phát sóng ngày 7/9/1970; thời tivi đen trắng cả xóm chỉ vài chiếc, mọi người đến nhà có tivi xem chung, xoay ăng-ten cột tre.
Giải trí ngày cũ
Băng cassette và máy cát-xét: quấn băng bằng bút chì, thu đài, thư biết nói
Băng cassette do Philips giới thiệu năm 1963, phổ biến ở Việt Nam thập niên 1980–1990: thu bài hát từ đài, ghi giọng nói gửi người thân, quấn băng rối bằng bút
🧠 Trí nhớ & hoài niệm
Xem cả 10 bài ›
Trí nhớ & hoài niệm
Vì sao mùi vị gợi lại ký ức: hiệu ứng Proust và chiếc bánh madeleine
Mùi vị gợi ký ức mạnh vì đường khứu giác nối gần như thẳng tới hạch hạnh nhân và hồi hải mã; hiện tượng mang tên Proust, theo đoạn bánh madeleine nhúng trà.
Trí nhớ & hoài niệm
Hoài niệm là gì, có tốt cho tinh thần không: khoa học nói về nỗi nhớ
Hoài niệm từng bị coi là bệnh từ năm 1688; nay nghiên cứu cho thấy ở mức vừa phải nó giúp gắn kết, thấy đời có ý nghĩa, đỡ cô đơn, nếu không tô hồng quá khứ.
Trí nhớ & hoài niệm
Vì sao ta nhớ tuổi trẻ rõ nhất: điểm lồi hồi tưởng (reminiscence bump)
Người lớn tuổi nhớ rõ nhất những năm 10–30 tuổi nhờ nhiều lần đầu tiên, bản sắc hình thành và kịch bản cuộc đời — hiện tượng David Rubin mô tả từ thập niên 1980